woensdag 16 december 2009

Pillegift

Pille is een woord dat te oud is om het woordenboek te halen, maar de samenstelling pillegift haalt het wel.

Als je weet dat pille een andere - zeer oud? - woord is voor petekind, dan weet je dat een pillegift niet meer maar ook niet minder is dan een doopgeschenk.

Geef toe dat het mooier klinkt om aan je pille een pillegift te geven dan aan je petekind een doopgeschenk.

Je pille zal in beide gevallen blij zijn natuurlijk, dat is zijn plicht. Blij zijn met eender welk kado van zijn peter/meter.

woensdag 2 december 2009

Tra

Een tra is een pad. Het woord is naaste familie met treden. Letterlijk een platgetreden pad dus.
Spoorvorming, die niet alleen door veelvuldig betreden bekomen wordt, maar ook door voertuigen gevormd kan worden.

Bij uitbreiding is het ook een open strook in een bos, en voor de scrabbelaars is het interessant om te weten dat het woord tra uitgebreid kan worden tot bostra. Veel punten zal het misschien niet opleveren, maar toch...

En als de discussies hoog oplopen over het bestaan van dit drieletterwoord (zeker omdat je het net op een rood vakje hebt gelegd) kan je er nog aan toevoegen dat het ook een kegelbaan kan betekenen. Weer die spoorvorming dus...

Ik vrees echter dat je zonder den Dikke, niemand van het bestaan van dit mooie woord zal kunnen overtuigen.

Veel succes

woensdag 25 november 2009

Apotheose

Apotheose is als woord vooral bekend als synoniem voor hoogtepunt. Maar letterlijk betekent het: verheven worden tot god. In de mythologie werd wel eens een sterveling gepromoveerd tot een god.
Maar vaak genoeg volgde na deze promotie ook vaak een demotie. Niet echt een apotheose in je carrière...

vrijdag 16 oktober 2009

Verhapstukken

Verhapstukken is een vervorming het woord verhakstukken. Helpt dat?

Verhakstukken komt uit de schoenmakerij en betekent zoveel als een schoen van een nieuwe hak voorzien.

Als een schoenmaker zegt: ik zal dat verhakstukken, dan zal hij je een nieuwe hak geven.
Als iemand anders je zegt: ik zal dat verhapstukken (of verhakstukken, of verhapscheren of verhapzakken) dan betekent het: ik zal dat in orde brengen, regelen.

Logisch, toch!

dinsdag 13 oktober 2009

Aglet

Het verharde stukje aan het einde van een veter is een aglet. Het zou moeten voorkomen dat de veter uitrafelt.

Als je de jas van een kind ziet, kan je goed zien dat aglets van de koortjes in de kap van een jas heel lekker zijn.

vrijdag 31 juli 2009

Demotie

Demotie is het tegenovergestelde van promotie. Verlagen van rang of functie dus.

Misschien (gelukkig?) is demotie minder bekend dan zijn antoniem promotie omdat het minder voorkomt. Laat het ons hopen.

Als promotie plaatsvindt waar eigenlijk demotie had moeten gebeuren komt het peterprincipe in werking.

Falsaris

Dit is weer een woord dat vroeger in Vlaanderen wel meer gebruikt werd dan nu. Ik leid dit af uit het feit dat het in een oude strip van Suske & Wiske stond, op de eerste bladzijde van het album "De Duistere Diamant".

Ik ben eens benieuwd of het in een recente uitgave van dit album ook gebruikt wordt.

Een falsaris is een oplichter, een valsaard. Volgens een dik woordenboek: hij die valsheid in geschriften pleegt.

Een mooi woord dat in gebruik wat aangezwengeld moet worden...

vrijdag 10 juli 2009

Temulentie

Het woord temulentie kan wel eens van pas komen. Want zeg nu zelf, wat klinkt beter?

"Ik had gisteren last van temulentie."

of

"Ik had gisteren last van dronkenschap."

dinsdag 9 juni 2009

Derdehalf

Tussen 0 en 1 ligt een half.

Tussen 1 en 2 ligt anderhalf (ander heeft in deze samenstelling de betekenis "tweede")

Tussen 2 en 3 ligt derdehalf.

Derdehalf is dus een hoofdtelwoord. Hoog tijd om dit telwoord wat meer te gebruiken. Maar hoe?

Want zeg je niet anderhalve fles wijn? Zeg je dan ook derdehalf fles wijn of eerder derdehalf flessen wijn? Ik opteer voor derdehalf flessen wijn. Iemand een glaasje of misschien derdehalf glaasjes?

donderdag 28 mei 2009